25 jaar Kartografisch Tijdschrift
Vanaf 1975 zijn er met dit laatste nummer van de eeuw nu 100 reguliere nummers van het Kartografisch Tijdschrift (kt) verschenen; en daarbuiten nog een tweetal extra nummers. Daar zijn 162 redactievergaderingen voor nodig geweest, à 6 uur, door gemiddeld 7 redacteuren bijgewoond, dus 42 maal 162 uur is er alleen in die vergaderingen geïnvesteerd. Daarnaast is er natuurlijk een veelvoud van die tijd gaan zitten in de redactionele bewerking van artikelen, contacten met de redactieraad, met het nvk-bestuur enz. We komen denk ik, zeker op een investering van 600 mensuren per jaar uit, die voornamelijk aan de vrijetijdssfeer onttrokken is.
Door die investering hebben we de leden van de nvk op de hoogte gebracht en gehouden van nieuwe ontwikkelingen, en buitenstaanders geïnformeerd over het vak. Als het goed is hebben we alle geledingen van de leden bediend: historici van de kartografie, kaartproducenten, vormgevers, docenten, topografen, maar ook kartografen in opleiding. We zijn daarnaast hopelijk ook een bindmiddel geweest tussen de leden.
Die verschillende functies van het kt moeten we in het nieuwe millennium met het oog op de nieuwe technische mogelijkheden tegen het licht houden. Alle rubrieken van het kt zullen de revue passeren waarbij we kijken welke ervan misschien beter op een andere manier of extra manier onder de aandacht van de leden zullen worden gebracht, met name via het Internetmedium. U moet echt de komende tijd de kt-site binnen de nvk-homepagina regelmatig bekijken, om te zien wat er verandert: de netwerk-rubriek en de agenda van komende gebeurtenissen worden nu continu bijgehouden op het web, en zijn dus altijd meer up to date dan de betreffende rubrieken in het kt: tenslotte verloopt er minstens een maand tussen het afsluiten van de redactie en het bij u in de bus vallen van een nummer.
Ook zullen we proberen meer praktische bijdragen te brengen: dat is waar u op zit te wachten! Dat komt uit de enquête die Maartje Mikx tijdens het congres in Maastricht heeft gehouden onder de nvk-leden. Bijgaand diagram spreekt wat dat betreft boekdelen. Helaas is het zo dat degenen die de kennis hebben om die praktische artikelen te maken niet ook altijd de beste schrijvers zijn. Maar we doen ons best ze over de streep te trekken. Het diagram is gebaseerd op de antwoorden van circa 150 nvk-leden.

Oordeel van zo'n 150 nvk-leden over het Kartografisch Tijdschrift.
Het is niet zo dat wie niet over Internet beschikt nu in de toekomst informatie zal moeten missen. Wie het wel heeft heeft straks echter een voorsprong in de informatie, en dat kan bij zaken als advertenties en deelname van activiteiten van de nvk een voordeel zijn. Het nieuwe medium zal daarnaast een extra functionaliteit aan het tijdschrift kunnen geven: het is tenslotte gekoppeld aan het Kartografisch woordenboek, zodat wanneer we termen niet thuis kunnen brengen die direct kunnen worden opgezocht. We kunnen naar literatuur zoeken in de eveneens on-line staande inhoudsopgave, en de rubriek Uit de tijdschriften. We kunnen - en dat wordt steeds belangrijker - multimedia en animatie-kartografie in al zijn glorie laten zien op het web.
Maar dat alles betekent nog steeds niet dat we het papieren kt niet meer zullen produceren: net zoals bij de Bosatlas of de topografische kaart blijft dat toch het visitekaartje, het tastbare bewijs van ons bestaan, en ook de versie die voor het archief bewaard blijft - hopelijk in dezelfde fraaie uitvoering als nu het geval is, en tot in lengte van dagen voorzien van kaartbijlagen die ons een indruk blijven geven van het hoge niveau van de kartografie in ons taalgebied.
In dit nummer wordt weer bijna het hele veld van de kartografie bestreken met de volgende bijdragen: van Patricia Alkhoven is er een bijdrage waarin ze aangeeft hoe de Koninklijke Bibliotheek een oude atlas heeft gescand en geschikt heeft gemaakt voor opname op de website en hoe men erin geslaagd is deze atlas ook werkelijk toegankelijk te maken. Dat verbindt dus de geschiedenis van de kartografie met het Internet. Van Paul van Asperen en Wolf-Dieter Rase zijn hun bijdragen aan het Nederlands-Duitse kartografiecongres in Maastricht opgenomen; de andere door ons geselecteerde bijdragen zullen in het tweede nummer van volgend jaar verschijnen. Het artikel van Paul van Asperen betreft de digitale bijhouding van Europese topografische kaartseries; het artikel van Wolf-Dieter Rase betreft driedimensionale alternatieven voor choroplethen. Het thema van het Maastrichtse congres, grensoverschrijdende kartografie, werkt ook nog door in de bijdrage van Louis Minnebach over Baarle-Nassau en Baarle-Hertog. De bijdrage van Jan Smits aan hetzelfde congres is anders opgeschreven in zijn artikel, maar de boodschap is vergelijkbaar: hoe moeten kaartbeheerders omgaan met de nieuwe digitale bestanden. Van Barend Köbben is er een bijdrage, opgemaakt als kernkatern, over nieuwe visualisatietechnieken in de kartografie. Tenslotte is er een bijdrage van Maartje Mikx waarin de eerste resultaten van het communicatieonderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Kartografie in samengevatte vorm wordt gepresenteerd.
Tot slot wenst de redactie u een heel goed jaar 2000.
De toekomst van het kaartbeheer
De noodzaak en ellende van overleven, of, hoe blijven we bij zinnen
J. Smits
TREFWOORDEN kaartbeheer
Zowel de kartografie als het kaartbeheer maken moeilijke tijden door, waarbij traditionele waarden door technologische ontwikkelingen op de tocht lijken te staan. Voor zittende beheerders is het daarom des te belangrijker gevoelswaarden, die inherent zijn aan kartografische producten, te vrijwaren van een teloorgang in een toekomstige technologische overvloed. Om dit te bereiken dienen zij zelf echter technischer te worden. De woorden zinnig en zintuigenlijk krijgen hierdoor een extra betekenis. Vooral wanneer deze worden toegepast op de waardering van de gebruiker van kartografische producten in het algemeen en de gevolgen die dit mogelijk heeft voor het toekomstige kaartbeheer.
Summary
J. Smits - The future of map curatorship. The necessity and difficulty of surviving, or, how to keep our heads
Keywords: map curatorship
Technological changes in the production and viewing of cartographical products pose many difficulties for map curators. Sensual perception of cartography, which is always lurking at the back of the mind, should not be obliterated by modern technology.
In this digital age where cartography and gis become more integrated and where it is possible to integrate disparate sources of information there seems for the cartographic professions to be a shift from purely cartographic visualisation to the use of spatial data in all its manifestations. In the case of map curators this means they have to learn the value of processing raw data as well as the processed data, which means they have to permanently educate themselves. Finally the author sees no future in digital archiving without co-operation.
Résumé
J. Smits - L'avenir des conservations des cartes. Nécessité et difficulté de survie: comment garder la 'tête froide'?
Mots-clés: conservation des cartes et plans
Les changements technologiques en matière de production et collecte de cartes posent de nombreux problèmes aux conservateurs de cartes. La perception de la cartographie et sa visibilité ne doivent pas être oblitérées par la technologie moderne.
A l'époque de l'information où cartographie et sig s'intègrent de plus en plus, de même que de nombreuses sources d'information aussi, la profession de cartographe doit faire face à une évolution depuis d'une visualisation cartographique pure et simple l'utilisation des données spatiales dans tous leurs aspects.
Pour les conservateurs de cartes ceci signifie d'apprendre comment classer les données informatiques brutes et celles déjà traitées, d'où la nécessité d'une formation permanente. L'auteur souligne, enfin, qu'il n'y a aucun avenir pour les archives informatiques sans coopération.
Weergave van immateriële ruimtelijke modellen in de kleinschalige ruimtelijke ordening
W.-D. Rase
TREFWOORDEN visualisatie, planningskartografie, achtergronden
Choroplethen vormen de meest toegepaste weergavemethode voor sociaal-economische verschijnselen. Er zijn echter steeds meer variabelen in de ruimtelijke ordening, zoals reistijd of fysieke uitrusting, die niet met choroplethen kunnen worden weergegeven, en waarvoor de grenzen van telgebieden irrelevant zijn. De weergave van dergelijke variabelen aan de hand van een ruimtelijk model vormt een goede aanvulling op de choroplethen-methode. Daarmee kan ook het fuzzy karakter van variabelen worden gevisualiseerd, de variatie in de grootte van telgebieden wordt ermee verdisconteerd.
In tegenstelling tot de modelmatige weergave van het aardoppervlak zijn modellen van aardwetenschappelijke of sociaal-economische variabelen niet in werkelijkheid zichtbaar; ze zijn immaterieel. Kenmerkend voor immateriële modellen is het grote verschil in de dichtheid van de oorspronkelijke gegevens, en in de resolutie van het model dat voor weergave gebruikt wordt.
Samenvatting
W.-D. Rase -Weergave van immateriële ruimtelijke modellen in de kleinschalige ruimtelijke ordening
Trefwoorden: visualisatie, planningskartografie, achtergronden
Choroplethen vormen de meest toegepaste weergavemethode voor sociaal-economische verschijnselen. Er zijn echter steeds meer variabelen in de ruimtelijke ordening, zoals reistijd of fysieke uitrusting, die niet met choroplethen kunnen worden weergegeven, en waarvoor de grenzen van telgebieden irrelevant zijn. De weergave van dergelijke variabelen aan de hand van een ruimtelijk model vormt een goede aanvulling op de choroplethen-methode. Daarmee kan ook het fuzzy karakter van variabelen worden gevisualiseerd, de variatie in de grootte van telgebieden wordt ermee verdisconteerd.
In tegenstelling tot de modelmatige weergave
van het aardoppervlak zijn modellen van aardwetenschappelijke of sociaal-economische
variabelen niet in werkelijkheid zichtbaar; ze zijn immaterieel. Kenmerkend
voor immateriële modellen is het grote verschil in de dichtheid van de
oorspronkelijke gegevens, en in de resolutie van het model dat voor weergave
gebruikt wordt. Beschreven worden de modellen, gegevensstructuren en interpolatieprocedures
die nodig zijn voor de transformatie van de uitgangsgegevens tot een continu
ruimtelijk model. Het wordt geïllustreerd met voorbeelden uit de kleinschalige
ruimtelijke ordening van Duitsland.
![]() |
![]() |
| fig. 1. In perspectief getekende driedimensionale choropleeth. | fig. 2. Isolijnenweergave van de bereikbaarheid van intercitystations. |
![]() |
![]() |
| fig. 3. Iteraties met testgegevens (rf = restfout). | fig. 4. Ruimtelijk model van de aantrekkingskracht van het landschap. |
![]() |
|
| fig. 5. Continu verlopend ruimtelijk model van de bevolkingsdichtheid van Duitsland (op basis van ruimtelijke ordeningsgebieden). |
Summary
W.-D. Rase - Representation of immaterial spatial models in small scale physical planning
Keywords: visualisation, regional planning cartography, background
The choropleth is the method most used to represent social-economic phenomena. However, there are ever more variables used in physical planning, such as travel time or physical infrastructure, which cannot be represented by the choropleth method and for which the boundaries of data collection area units are irrelevant. The representation of such variables by means of a spatial model forms a good complement to the choropleth method. At the same time any fuzziness in the data can be visualised, and variations in the size of unit areas are discounted.
In contrast to the modelling of the Earth's surface, the models of social-economic and other geoscientific variables represent unseen, immaterial phenomena. A characteristic of these models is a large variation in the density of the original data and in the resolution of the model used to represent them. The article descibes the models, data structures and interpolation procedures necessary for the transformation of the basic data to a continuous spatial model. It is illustrated with examples from small scale physical planning in Germany.
Résumé
W.-D. Rase - Représentation des modèles immatériels d'aménagement du territoire à petite échelle
Mots-clés: visualisation, cartographie d'aménagement du territoire logiciels, information de référence
Les cartes choroplètes constituent la méthode de représentation la plus appropriée des phénomènes sociaux-économiques; cependant, certains variables d'aménagement du territoire - tels que temps de voyage ou équipement physique - ne sont pas liées à des délimitations spatiales et ne peuvent donc pas être représentées par des choroplètes dont le modèle spatial constitue un complément utile. En même temps, le caractère diffuse ('fuzzy') de ces variables peut être représenté au-delà des variantes dans les unités spatiales.
Contrairement aux modèles de la superficie terrestre, ceux des variables géographiques ou socio-économiques ne sont pas 'visibles': elles sont immatérielles et se caractérisent par des grandes différences de densité entre les données originelles et la résolution des modèles de représentation utile.
L'auteur analyse les modèles, les structures de données et les procédés d'interpolation nécessaire pour la transformation des données de base dans un modèle spatial continu. Des exemples, de l'aménagement du territoire à petite échelle en Allemagne illustrent l'analogie.
Zusammenfassung
W-D. Rase - Darstellung von immateriellen Oberflächen in der großräumigen Planung
Deskriptoren: Visualisation, Planungskartographie, Hintergründe
Die Choroplethenkarte ist die am häufigsten angewandte kartographische Darstellungsform für die Visualisierung von räumlich verteilten Informationen aus demographischen, sozialen und ökonomischen Erhebungen. Ein Grund ist die gute Vergleichbarkeit in räumlichen Verteilung bei unterschiedlichen Bezugsgrößen wie Fläche oder Bevölkerung und die einfache Herstellung. In zunehmendem Umfang werden zusätzliche Informationen in räumliche Analysen und Konzepte für die großräumige Planung einbezogen, etwa Variablen zur natürlichen Ausstattung oder zur Erreichbarkeit von Standorten. Diese Informationen sind nicht an die administrativen Einheiten gebunden, oft sogar kontinuierlich über die Erdoberfläche verteilt. Die Darstellung solcher Informationen als kontinuierliche Oberfläche ist ein geeignetes Komplement zur Choroplethenkarte.
In der großräumigen Planung, etwa der Raumordnung in der Bundesrepublik Deutschland oder der Koordinierung der räumlichen Entwicklung in Europa, sind mit Oberflächen einige Probleme in der Visualisierung von raumbezogenen Daten lösbar. Das sind zum Beispiel die großen Variationen in der Größe der Bezugseinheiten oder die Notwendigkeit zu Unschärfe in der Darstel-lung, etwa als Ausdruck der unterschiedlichen nationalen Konzepte zur Beeinflussung der räumlichen Struktur oder der geringen Bindungswirkung von übernationalen Planungskonzepten.
Oberflächen aus geophysikalischen Größen oder sozioökonomischen Variablen sind im Gegensatz zur Erdoberfläche nicht in der Realität sichtbar, sie sind ein immaterielles gedankliches Modell. Charakteristisch für immaterielle Oberflächen ist der große Unterschied in der Verteilung der Ausgangsdaten und der für die Darstellung notwendigen Auflösung der Oberfläche.
Für die notwendige Transformation der Ausgangsdaten in eine stetige Oberfläche sind adäquate Modelle, Datenstrukturen und Interpolationsverfahren für punkt- und flächenförmige Bezugseinheiten zu wählen. Einige Darstellungsverfahren für Oberflächen werden an Beispielen aus der großräumigen Planung vorgestellt.
Bijhouding van digitale topografische bestanden: Europese ervaringen
P. van Asperen
TREFWOORDEN productie van geografische informatie, topografische kartografie, overzicht
De afgelopen jaren hebben de nationale kartografische instituten veel geïnvesteerd in de analoog/digitaal-conversie van hun topografische informatie. In veel landen zijn de landsdekkende kaartseries digitaal beschikbaar, zowel in vector- als in rasterformaat. Voor deze landen vormt de bijhouding van deze bestanden een nieuwe uitdaging: met nieuw bronmateriaal en nieuwe technieken kan sneller en efficiënter worden bijgehouden. Dit artikel geeft een overzicht van de ontwikkelingen met betrekking tot de bijhouding van topografische vector-bestanden.
Samenvatting
P. van Asperen - Bijhouding van digitale topografische bestanden: Europese ervaringen
Trefwoorden: productie van geografische informatie, topografische kartografie, overzicht
Dit artikel geeft een overzicht van de stand
van zaken van de topografische kartering binnen Europa en de ontwikkelingen
rondom de digitale bijhouding van vector-bestanden. Op basis van de resultaten
van een enquête worden de gebruikte gegevensbronnen, de cyclus en de wijze
van levering besproken. Er blijkt een grote diversiteit aan bijhoudingsregimes
te bestaan. Dit wordt geïllustreerd door enkele voorbeelden uit Nederland,
Duitsland en België te beschrijven.
![]() |
![]() |
| fig. 1. CERCO-leden. | fig. 6. Uitsnede TOP10vector. © Topografische Dienst Nederland |
Summary
P. van Asperen - Revision of digital topographic databases: European experiences
Keywords: production of geographical information, topographic cartography, survey
This article gives an overview of the status of national topographic mapping across Europe and the developments concerning the revision of digital vector databases. Based on the results of a questionnaire, data sources, revision cycle and methods for data delivery are discussed. It can be concluded that a large variety of revision systems exists. This is illustrated through examples of database revision in the Netherlands, Germany and Belgium.
Résumé
P. van Asperen - Révision des bases de données digitalisées
Mots-clés: production de l’information géographique, cartographie topographique, étude
L’article passe en revue l’état d’avancement de la cartographie topographique en Europe et les nouveaux développements en matière de révisions des données de base digitalisées (vecteurs). Il s’agit des résultats issus d'un questionnaire concernant les sources de données, les périodes de révision et les méthodes de collecte des données. La conclusion de l’auteur: il existe une grande variété de systèmes de révision: des exemples en sont données pour les Pays-Bas, l’Allemagne et la Belgique.
De Atlas Van der Hagen digitaal
P. Alkhoven
url: http://seagull.konbib.nl/atlas
Op 20 september 1995 ondertekenden de Koninklijke Bibliotheek en de British Library een samenwerkingsovereenkomst. Deze overeenkomst vormde de start van een gezamenlijk digitaliseringsproject waarin delen van twee atlassen, de Atlas Van der Hagen (ca. 1690) uit de Koninklijk Bibliotheek en de Atlas Beudeker (ca. 1750) uit de British Library, zijn gedigitaliseerd en via het Internet toegankelijk gemaakt. Dit artikel vertelt iets over de Atlas van der Hagen, een uitzonderlijk mooi gekleurde atlas factice, en de wijze waarop deze is gedigitaliseerd.
Summary
P. Alkhoven - The Atlas Van der Hagen online
Keywords: historic cartography, atlas cartography, reproduction, applications
The project Atlas Van der Hagen and Atlas Beudeker is a joint project of the Koninklijke Bibliotheek and the British Library. A total of 582 images were scanned from parts of two atlases from the 17th and 18th centuries and made accessible via the Internet. This article describes the Atlas Van der Hagen and the digitisation process.
The Atlas Van der Hagen (Koninklijke Bibliotheek) consists of four leather bound volumes, each containing about 100 sheets, compiled at the end of the seventeenth century, probably by the Amsterdam merchant Dirk van der Hagen. The atlas is made up of 448 maps in different sizes and materials. The five continents are represented in maps and prints. The atlas contains highly detailed topographical maps, prints and other materials and is particularly beautifully coloured and therefore precious but also delicate. From the viewpoint of preservation and access, this atlas appears interesting for showing on the Internet in order to reach a wide audience.
The purpose was to offer more than just ‘digitised images’ and to provide users with a solid basis and a real tool for research. Indexes on artists, locations or themes are connected with the images and give detailed information and references to related sources. Quick browsing and zoom facilities and a user-friendly interface facilitate research. The zoom-software (MrSID) integrates multiple resolutions of an image in a single file enabling Internet users to zoom in to see more and more detail. These networked pages are the result of careful decisions on methods and standards in the digitisation process.
url: http://seagull.konbib.nl/atlas
Résumé
P. Alkhoven - L’Atlas Van der Hagen sur Internet
Mots-clés: cartographie historique, cartographie d’atlas, reproduction de cartes, applications
Il s’agit d’un projet commun de deux bibliothèques: Koninklijke Bibliotheek (nl) et British Library (uk) concernant les Atlas de Van der Hagen et Beudeker, datant du 17e et 18e siècle dont 582 images ont été scannées et sont disponible via Internet.
L’article analyse la digitalisation de l’Atlas Van der Hagen, composé de quatre volumes, conservés à la Koninklijke Bibliotheek à Amsterdam. Chaque volume comprend environ cent planches, dressées à la fin du 17e siècle probablement par un commerçant amsterdamois Van der Hagen. L’atlas contient 448 cartes de formats différents; les cinq continents y sont représentés par des cartes et images: il s’agit de cartes topographiques fort détaillées et d’autres matérieux imprimés et coloriés merveilleux, précieux, mais aussi très délicats. Vu ces considérations relatives à sa préservation et son accès, l’atlas était choisi pour pouvoir être consulté par une audience large, sur l’Internet.
L’objectif était de ne pas seulement donner l’accès aux images, via l’informatique, mais de fournir une base solide et un véritable instrument de recherche. La liste des artistes, des localisations et des sujets complètent les images en donnant des informations détaillées et des références aux sources. Les recherches sont rendues plus facile par de possibilités de rapide survol (‘quick browsing’), zoom et interface. Le logiciel de zoom (MrSID) intègre multiples résolutions d’une image dans un seul dossier permettant aux utilisateurs d’accéder à plus en plus de détails. Les pages en réseau sont des résultats de décisions réfléchies quant aux méthodes et standards numériques.
url: http://seagull.konbib.nl/atlas.
Eerste resultaten communicatieonderzoek Nederlandse Vereniging voor Kartografie
M. Mikx
In dit artikel worden de eerste resultaten van het communicatieonderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Kartografie (nvk) in samengevatte vorm gepresenteerd. Het communicatiebeleid dat op basis van dit onderzoek op dit moment wordt uitgewerkt, zal in een volgend kt worden gepresenteerd.
Samenvatting
M.Mikx, Eerste resultaten van het communicatieonderzoek van de NVK.
Binnen de NVK is de afgelopen 6 maanden een onderzoek gaande geweest over de interne en externe communicatie van de NVK. Dit onderzoek is gedaan om tot een passend communicatiebeleid voor de vereniging te komen. De eerste resultaten zien er als volgt uit:
Het communicatiebeleid zal worden toegelicht in een volgend KT. Het gehele onderzoeksrapport met alle resultaten en het gehele communicatiebeleid zal worden opgenomen in de NVK-publicatiereeks.
Summary
M. Mikx - Preliminary results of research into the communication of the Dutch Cartographic Society (NVK)
During the period april to september 1999, research has been conducted into the internal and external communication of the nvk, in order to arrive at a suitable communication policy. The preliminary results of the research show that the nvk members are in general satisfied with the society, that they have a clear view of the nvk and of cartography in general, and that cartography does not have an old-fashioned image. The new communication policy of the nvk will be presented in a future issue of the Kartografisch Tijdschrift. The complete research paper with results and the new policy will be published in the 'nvk publikatiereeks' (i.e. special publication series).
Résumé
M. Mikx - Résultats préliminaires d'un sondage d'opinion auprès des membres de la NVK (Société néerlandaise de cartographie)
Entre avril et septembre 1999, une enquête avait été réalisée en matière de communication interne et extérieure de la nvk, en vue d'une politique de communication (de relation publique (=pr)) avec des résultats préliminaires suivants: les membres de la nvk sont en général satisfaits de l'association, ils n'ont pas une vision univoque sur la nvk et la cartographie, et la cartographie ne se présente pas comme une image du passé. La nouvelle politique de pr sera présentée dans un prochain numéro de la Kartografisch Tijdschrift et sera également publiée dans la série nvk publikatiereeks.
Baarle-Nassau / Baarle-Hertog … de rijksgrenzen afgebakend?!
L.J.C.M. Minnebach
TREFWOORDEN landmeetkunde, coördinatensystemen, overheidskartografie, praktijk
Dit artikel is gebaseerd op een presentatie tijdens de studiedag van de werkgroep Kartografische Produktietechnieken te Baarle-Nassau. In deze grensplaats dringt zich automatisch de vraag op, hoe de enclaves zijn ontstaan en hoe de rest van de Belgisch-Nederlandse rijksgrens is ontstaan, vastgelegd en afgebakend. Bovendien wordt in dit artikel kort ingegaan op het verschil in coördinatenstelsels in Nederland en België en de problemen die dit oplevert.
zie ook: Kaart op Straat - P.C.J. van der Krogt
Summary
L.J.C.M. Minnebach - Baarle-Nassau / Baarle-Hertog: the national boundaries established?!
Keywords: land surveying, co-ordinate systems, official cartography, applications
Years of research have been spent on determining the position of the Dutch-Belgian border. This work has been prolonged not least because of the existence of enclaves in and around Baarle-Nassau / Baarle-Hertog. The boundary markers and their exact position require special attention. Extra difficulty is caused by the difference between the coordinate systems of both countries.
The paper describes what has been accomplished thus far, and what needs to be done in the near future.
Résumé
L.J.C.M. Minnebach - Baarle-Nassau / Baarle-Hertog - Les frontières nationales, sont-elles fixées?
Mots-clés: lever (topographique), systèmes de coordonnées, cartographie officielle, applications
La fixation de la frontière belgo-néerlandaise avait exigé des années de recherches, en partie en raison de l’existence d’enclaves à et aux environs de Baarle-Nassau / Baarle-Hertog. Une attention particulière a été consacrée à la localisation exacte des bornes-frontières. Les différences entre les systèmes de coordonnées des deux pays avaient causé d'autres difficultés.
L’article analyse les travaux déjà accomplis et indique ce qui reste à faire dans un avenir proche.
De Kaart op Straat
Baarle-Nassau en Baarle-Hertog
P.C.J. van der Krogt
In aansluiting met het artikel van L.
Minnebach en de bijdrage van ondergetekende over toeristenkaarten van Baarle-Hertog
en Baarle-Nassau is er ook nog een Kaart op straat met betrekking tot
de enclaves. Het is een echte kaart op straat geworden: een metalen plaquette
precies op de grens in het wegdek op de Singel, het centrale plein van het dorp,
memoreert de definitieve vaststelling van de grens tussen Nederland en België.
Op de plaquette zien we een kaart van de centrale enclaves (figuur
1). Het Belgische grondgebied is verhoogd weergegeven (waardoor bij regenachtig
weer zoals op 21 januari 1999 het Nederlandse gebied onder water staat!). De
schaal van de kaart is ongeveer 1:2500. Midden over de kaart loopt een brede
band met de tekst: "Op 31 oktober 1995 zijn de commissarissen-grensscheiders
van België en Nederland in Baarle samengekomen en hebben, ter uitvoering
van de overeenkomst van Maastricht van 8 augustus 1843, door het ondertekenen
van een proces-verbaal alle enclave-grenzen verheven tot rijksgrenzen en tevens
duidelijkheid geschapen in de soevereiniteit van 80 roeden betwist gebied".
De rijksgrens loopt precies door deze tekst. In de betrating rond de plaquette
is de rijksgrens aangegeven door een band van blauwe klinkers (figuur
2). Dit is het enige stukje in Baarle waar de grens zo duidelijk is aangeduid
(hebben we hier te maken met een fragment van een enclavekaart op de schaal
1:1?).

Figuur 1. De metalen plaquette (92 x 74 cm)
met enclavekaart in de bestrating van de Singel te Baarle-Nassau (rechts) en
Baarle-Hertog (links). (Foto: P.C.J. van der Krogt)

Figuur 2. Het fragment van de enclavekaart op de schaal 1:1. De voorgrond is Nederlands, de achtergrond met de kerk (en de grenspaal) is Belgisch grondgebied. De grens is de zigzaglijn van blauwe klinkers. De metalen plaquette bevindt zich direct achter het verbodsbord. (Foto: P.C.J. van der Krogt)
zie ook: Baarle-Nassau / Baarle-Hertog … de rijksgrenzen afgebakend?! - L.J.C.M. Minnebach
BESPREKINGEN
Wolters-Noordhoff Wereld@tlas (cd-rom) (R.O. Koop)
Fryslân op de kaart: Histoaryske atlas fan Fryslân op cd-rom (P.C.J. van der Krogt)
DiscOver Nederland, de interactieve toeristenkaart (M.A. Damoiseaux)
MapPoint 2000, The Microsoft Office Mapping and Analysis Program (M.A. Damoiseaux)
GIS online - Information Retrieval, Mapping and the Internet (Brandon Plewe) (R.M. Hootsmans)
Algorithmic foundations of Geographic Information Systems (R.M. Hootsmans)
Kwaliteit van geo-informatie (R.M. Hootsmans)
![]()
| © NVK 1999 | Laatste
veranderingen: 30 november 1999 NVK-Webmaster: kartoweb@itc.nl |